Adı Soyadı: François Truffaut
DoÄŸum Tarihi: 6 Åžubat 1932,
DoÄŸum Yeri: Paris, Fransa
Ölüm Tarihi: 21 Ekim 1984,
Ölüm Yeri: Neuilly-sur-Seine, Hauts-de-Seine, Fransa
Yönetmen Hakkında:
1950′li yılların ikinci yarısında Avrupa’daki Yeni Dalga akımının öncülerinden olan François Truffaut‘nun sinema serüveni ünlü “Cahiers du Cinema” dergisinde film eleÅŸtirmeni ve sinema tarihçisi olarak baÅŸladı. Truffaut’nun 1954′te bu dergide yayınlanan ve bir filmin asıl yaratıcısının yönetmen olduÄŸunu savunan “auteur teorisi”, bir nesile ilham kaynağı oldu. O dönemlerde kısa filmler yapmaya baÅŸlayan Truffaut, ünlü yönetmen Roberto Rosselini’nin asistanlığını yaptıktan sonra 1959′da ilk filmi “400 Darbe”ye imza attı. Yarı otobiyografik film, Jean Pierre Leaud’nun oynadığı Antoine Doinel’in zor geçen ergenlik dönemini öykülüyordu. Yönetmene en iyi senaryo Oscar adaylığı ve Cannes’da en iyi yönetmen ödülü getiren filmden sonra Truffaut, zaman zaman Doinel’e geri dönecek ve hep Leaud’nun oynadığı karakterin yetiÅŸkinliÄŸe geçiÅŸini sinemaseverlere sunmaya devam edecekti.
Antoine Doinel’ın öyküsü üç filmde daha sürdü. Çalınmış Buseler’de (Baisers Voles, 1968), sevgi ve sıcaklık arayan bir dedektifti. Aile Yuvası’nda (Domicile Conjugal, 1970) evlendi, sorumluk almayı ve özveride bulunmayı öğrendi. Kaçak Aşık (L’amour en fuite, 1970) filminde, Antoine artık 30 yaşındadır, ama hâlâ sorumluluktan ve baÄŸlılıktan kaçar. Antoine Doinel hayal ürünü bir kiÅŸiydi, ama bir bakıma da Truffaut idi. Onun alter egosuydu. Jean-Pierre Leaud, bu kiÅŸiliÄŸi baÅŸarıyla canlandırdı.

“400 Darbe”nin ticari ve eleÅŸtirel anlamdaki baÅŸarısı Truffaut’nun uluslararası arenada tanınmasını saÄŸladı. 1960 yılında çektiÄŸi sonraki filmi “Tirez sur le pianiste”, B-sınıfı Amerikan filmlerden esinlenmiÅŸ, hınzır bir zeka ve teknik erdemlerle zenginleÅŸtirilmiÅŸ daha karmaşık bir duyarlılık yansıtıyordu. I. Dünya Savaşı sonrası yıllarda iki erkek, bir kadın üç arkadaşın öyküsünü anlattığı “Jules ve Jim” ise daha sonradan bazı eleÅŸtirmenlerce Truffaut’nun en iyi filmi olarak nitelendirilecekti.
“400 Darbe” ve “Jules ve Jim”de, Jena Renoir’a saygı gösterisinde bulunan Truffaut’nun “Tirez sur le pianiste” ve birçok diÄŸer filmi onun daha karanlık, daha ironik yüzünü sergileyecekti. “La Peau douce”, “La Sirène du Mississippi”, “Vivement dimanche” ve özellikle “Baisers volés”, onun Amerikan gerlimlerine duyduÄŸu ilgi ve sevgiyi yansıtırken, Ray Bradbury’nin ünlü “Fahrenheit 451″ini sinemaya uyarlayarak bilim-kurgu türünü; “L’Enfant sauvage”, “L’Histoire d’Adèle H.”, “La Chambre verte” ve “Le Dernier Metro – Son Metro” ile de dönem filmlerini ele alacaktı. “Kadınları Seven Adam” ve “La Femme d’à côté”de ise Truffaut aÅŸk acılarını öykülüyordu.
Bazı eleÅŸtirmenler Truffaut’nun son dönem filmlerinin, ilk dönemindeki kalitenin çok altında kaldığını söyleseler de Joseph McBride, “EÄŸer Truffaut’nun ilk eserlerindeki olaÄŸanüstü kamera hareketleri, nefes kesen kurgu ve keyif duygusu, daha sonraki filmlerinde daha az belirginse bunun sebebi anlatım ve tarzda daha bilinçli bir yaklaşım ve duygusal zenginliÄŸin artmasıdır” diyordu. Truffaut, “La Nuit américaine” ile 1973′te en iyi yabancı film Oscar’ını kazandı, en iyi yönetmen ve senaryo dallarında Oscar’a aday gösterildi.
Truffaut, sadece kameranın arkasında kalmadı; zaman zaman oyunculuÄŸa da soyundu. “L’Enfant sauvage”, “La Nuit américaine” ve “L’Histoire d’Adèle H.”de küçük roller üstlenen Truffaut, “La Chambre verte”de baÅŸrole soyunurken, Steven Spielberg’in “Close Encounters Of The Third Kind – Üçüncü Türle YakınlaÅŸmalar”ında da bir baÅŸka yönetmenle oyuncu olarak çalışmış oldu.
Yeni Dalga’nın en önemli isimlerinden, “auteur teorisi”nin babası Truffaut, 1984′te 52 yaşında bir beyin tümörü yüzünden ölmeden önce “Küçük Hırsız” filmi üzerinde çalışmaktaydı. Truffaut’nun vasiyet filmini daha sonra Claude Miller beyazperdeye aktardı.
Filmografi:
- Vivement dimanche! (1983)
- La Femme d’à côté (1981) [Penceredeki Kadın]
- Le dernier métro (1980) [Son Metro]
- L’amour en fuite (1979) [Kaçak AÅŸk]
- La Chambre verte (1978)
- L’Homme qui aimait les femmes (1977) [The Man Who Loved Woman]
- L’Argent de poche (1976)
- L’Histoire d’Adèle H. (1975)
- La nuit américaine (1973)
- Une belle fille comme moi (1972)
- Les deux anglaises et le continent (1971)
- Domicile conjugal (1970)
- L’Enfant sauvage (1969)
- La Sirène du Mississippi (1969)
- Baisers volés (1968), La mariée était en noir (1968)
- Fahrenheit 451 (1966)
- La Peau douce (1964)[ The Soft Skin]
- Jules et Jim (1962) [Jules ve Jim]
- Antoine et Colette (1962) [Antoine ve Colette]
- Une histoire d’eau (1961)
- Tire-au-flanc 62 (1960)
- Tirez sur le pianiste (1960) [Shoot the Piano Player]
- Les Quatre cents coups (1959) [400 Darbe]
- Les Mistons (1957)
- Une visite (1955)
Kaynak: Wikipedia














