Adı Soyadı: Terence Vance Gilliam
Doğum Tarihi: 22 Kasım 1940, Minneapolis, Minnesota, ABD

Yönetmen Hakkında:
Terence Vance Gilliam (ya da arkadaÅŸları arasındaki ismiyle Captain Chaos), Amerikalı sinema yönetmenidir. Kendi deyimi ile Huckleberry Finn/Tom Sawyer tarzı bir çocukluk geçiren Terry Gilliam, ailesinin Los Angeles’a taşınmasıyla, Hollywood’u tanıdı. Film endüstrisinin nasıl iÅŸlediÄŸini öğrendi ve gelecekte sahip olacağı Hollywood karşıtı düşüncelerinin temelini atmış oldu. Bir yandan da resim ve karikatür yeteneÄŸini geliÅŸtirdi. Occidental College’da Fizik eÄŸitimine baÅŸladı ve daha sonra fizik eÄŸitimini bırakıp siyaset eÄŸitimine baÅŸladı. Okulunun son yılında, okul hayatı boyunca çıkarmış olduÄŸu okul dergisinin bir kopyasını, o sıralar Help! dergisini çıkartmakta olan ve ileride Brazil filmindeki bir karakterin esin noktası olan usta mizahçı Harvey Kurtzman’a gönderdi. Kurtzman, Terry Gilliam’ın yapıtlarından çok etkilendi ve Help! için çalışmasını önerdi. Sonraki üç senesini, düşükbir ücretle Help! magazinde yazarak ve çizerek geçirdi. Bu arada Monty Python ekibine doÄŸru ilk adım gerçekleÅŸti ve John Cleese ile tanıştı.

AskerliÄŸini yaptıktan sonra Help! magazine dönmedi ve Amerika BirleÅŸik Devletleri’ni terketme kararını aldı. Otostop ve motosiklet ile yaptığı altı aylık Avrupa gezisini Paris’te sonlandırdı. Bir süre animatörlük ile uÄŸraÅŸtı ve sonra tekrar New York’a döndü. Burada bir reklam ajansında çalışmaya baÅŸladı. Bu sırada polis ekiplerinin bir grup iyi niyetli protestocunun arasına dalıp, kendisi dahil pek çok kiÅŸiyi hırpaladığı bir olayın içine düştüğü ve “Cehennemi tattığım ilk an oldu dediÄŸi talihsiz bir olay sonucu ABD’yi tamamen terk etme kararını aldı. Muhtemelen bu olay Terry Gilliam sinemasında önemli bir yer tuttu.

Daha sonra eÅŸi ile birlikte Ä°ngiltere’ye giden Terry Gilliam, Londra’ya yerleÅŸti ve John Cleese ile temasa geçerek televizyon iÅŸine baÅŸladı. Terry Jones, Eric Idle ve Michael Palin’in de rol aldığı Do Not Adjust Your Set (Televizyonunuzun Ayarlarıyla Oynamayın) adlı komedi ÅŸovuna katıldı. Böylece Monty Python ekibi kuruldu. Monty Python’s Flying Circus adlı sıra dışı komedi dizisinin sanat yönetmenliÄŸini üstlendi. Aynı zamanda skeçlerin yazımında katkısı oldu ve skeçlerin bir çoÄŸunda oynama fırsatı oldu ( Monty Python filmlerinde genellikle bütün roller – bayan rolleri de dahil – ekip tarafından üstlenildi).

And Now Something Completely Different (Ve Åžimdi Tamamen Farklı Bir Åžey) ve Terry Jones ile birlikte yönettiÄŸi Monty Python and the Holy Grail (Monty Python ve Kutsal Kadeh) filmleriyle sinema dünyasına adımını atmış oldu. Monty Python ekibinin birlikte yazdığı ve oynadığı (KiÅŸi başına ortalama 4 rol düşmektedir. Rekor 10 ayrı rol ile Michael Palin’e aittir.) bu filmler ve daha sonraki eserleri, kimilerince komedi sinemasının en baÅŸarılı örnekleri olarak, kimilerince de dünyanın en saçma filmleri olarak görülse de birinci görüşü savunanlar, belirgin bir ÅŸekilde fazla oldu.

1970′li yıllardaki son çalışması olan Jabberwocky, Monty Python ekibinden bağımsız olarak çektiÄŸi ilk film oldu. Fantastik bir ortaçaÄŸ komedisi olan bu filmde baÅŸ rolü Monty Python ekibinden Michael Palin üstlendi. 1980lere gelindiÄŸinde, teknik ve mizahi yönden tecrübelerini artıran Gilliam, Time Bandits ile ilk büyük prodüksiyonlarından birini gerçekleÅŸtirmiÅŸ oldu. Monty Python ekibi ile gerçekleÅŸtirdiÄŸi The Crimson Permanent Assurance (Kızıl Sigorta) filminden sonra, Time Bandits filminin baÅŸarısından da cesaret alarak kimilerince en görkemli, en keskin ve en baÅŸarılı filmi olan ve kısa sürede Kült Film statüsüne giren Brazil filmini çekti. Devlet yönetiminin tam bir kabusa dönüştüğü, bürokrasinin ve kâğıt iÅŸlerinin tüm insanlığı tehdit ettiÄŸi, Kafka ve Orwell esintilerini taşıyan bu filmi o dönem için oldukça yüksek bir bütçeye mal ederek sinema dünyasının en baÅŸarılı filmini çekmekle kalmadı, yapım ÅŸirketleri ile de arasının bozulmasına sebep oldu. Bu filme o kadar çok önem veriyordu ki, filmin her an berbat olması korkusuyla, stresin birleÅŸmesi sonucu, çekimlerin sonuna doÄŸru yürüme kabiliyetini geçici olarak kaybetti. Brazil’i takiben bir Avusturya efsanesi haline gelen Baron von Munchausen’ın akıl almaz maceralarından birini anlatan The Adventures of Baron Munchausen (Baron Munchausen’in Serüvenleri) filmini çekti. Yüksek bir bütçe ile çekilen bu film, pek çok Terry Gilliam filminde olduÄŸu gibi yapımcıların engellerine raÄŸmen çekilip vizyona girdi ancak beklenen giÅŸe hasılatını yakalayamadı. Hikaye açısından olduÄŸu kadar teknik ve oyunculuk açısından da bir Terry Gilliam klasiÄŸi sayılan bu filmin deÄŸeri çok sonra anlaşıldı.

Bundan sonra birkaç proje ile ilgilenen Gilliam, hiçbirini gerçekleÅŸtirmeden The Fisher King (Balıkçı Kral) filmini hayata geçirdi. Robin Williams ve Jeff Bridges’in en baÅŸarılı performanslarından olarak kabul edilen film, aynı zamanda Terry Gilliam’ın da en baÅŸarılı yapımlarından oldu. Bunu bir baÅŸka baÅŸyapıt olan Twelve Monkeys (12 Maymun) izledi. La Jetee adlı bir kısa filmden esinlenilerek yapılan bu filmde Terry Gilliam yine yıldızlarla çalıştı ve yapımcıları delirtmek için elinden geleni yaptı. Bir bilim-kurgu klasiÄŸi olarak anılan bu filmde Terry Gilliam sinemasının belirgin özellikleri sonuna kadar korundu. Bu filmi iki uyuÅŸturucu bağımlısının sıra dışı bir Amerika yolculuÄŸunu anlatan sıra dışı bir kara komedi olan Fear and Loathing in Las Vegas (Las Vegas’ta Korku ve DehÅŸet) geldi. DiÄŸer filmleri arasında biraz sessiz kalmasına raÄŸmen paranoyak bir Amerikan toplumunu anlatan bu filmde Terry Gilliam’ın sivri anlatımı yine en önde yerini almıştır.

2001 yılında yıllardan beri hayalini kurduÄŸu The Man Who Killed Don Quixote (Don KiÅŸot’u Öldüren Adam) filminin çekimlerine baÅŸladı. Londra ve Ä°spanya’da çekimleri yapılan bu filmin özellikle Ä°spanya ayağında meydana gelen talihsizliklere uzun süre direnen Gilliam, sonunda filmi askıya almaya karar vermiÅŸtir. Filmi çekmeyi baÅŸaramasalar da filmin yapım (yapılamama) öyküsünü anlatan Lost in the La Mancha (Mancha’da Kaybolanlar) belgeseli en az film kadar ilgi gördü. The Brothers Grimm (Grimm KardeÅŸler) filmini Prag’da tamamlayan Gilliam, sırasıyla Tideland (Gel Git Ãœlkesi), The Imaginarium of Doctor Parnassus filmlerini çekmiÅŸtir. Ayrıca 2010 yılında The Man Who Killed Don Quixote (Don KiÅŸot’u Öldüren Adam) filminin çekimlerine tekrar baÅŸlayacağı duyurulmuÅŸtur.

Filmlerinde sürekli olarak devlet yönetimlerini, bürokrasiyi ve sürekli izlenen tek tip insan yaratma yolundaki dünyayı eleÅŸtirmekten çekinmeyen Gilliam, sinemanın anarÅŸist yönetmenlerinden biri olarak gösterilir. Kimileri de Hollywood’un en büyük kehanetlerinde bulunduÄŸunu söylemekte ancak Gilliam Ben bir Hollywood yönetmeni deÄŸilim diyerek bu görüşleri reddetmektedir. Şövalyelerin, filmlerinde önemli yerleri vardır. Sistem tarafından unutulmuÅŸ ancak sistemi koruma sözüne baÄŸlı kalan savaşçıları kullanır. Rüyaların ve hayal dünyasının da Terry Gilliam sinemasının temel özellikleridir diyebiliriz. Ä°nsanın yarattığı teknolojinin insanlığın en büyük korkusu olduÄŸunu ve insanlığın sonunun bundan dolayı olacağını savunduÄŸunu pek çok filminde görebiliriz. Bütün bunlardan bahsederken çocuksu bir hikâye tarzını elden bırakmamaktadır. Monty Python ekibi ile birlikte geçirdiÄŸi yıllardan kalma karanlık bir mizah anlayışı ise Gilliam filmlerinin her karesinde kendisini göstermekte bütün bu özellikleri ile birleÅŸip Terry Gilliam’ı sinema tarihinin en sıra dışı, en baÅŸarılı ve en eleÅŸtirel yönetmenlerinden biri yapmaktadır.

Filmografi:

• The Man Who Killed Don Quixote (2011)
• Zero Theorem (2010)
• The Imaginarium of Doctor Parnassus (2009),
• Tideland (2005)
• The Brothers Grimm (2005)
• Fear and Loathing in Las Vegas (1998)
• Monty Python & the Quest for the Holy Grail (1996)
• Twelve Monkeys (1995)
• The Fisher King (1991)
• The Adventures of Baron Munchausen (1988)
• Brazil (1985)
• The Crimson Permanent Assurance (1983)
• Monty Python’s The Meaning of Life (1983)
• Time Bandits (1981)
• Jabberwocky (1977)
• Monty Python and the Holy Grail (1975)
• The Miracle of Flight (1974)
• Storytime (1968)

Kaynak: Vikipedi, IMDb